De Duitse keuken wordt onvermijdelijk geassocieerd met worst – en terecht! Hoewel gastronomisch eten en multiculturele lekkernijen vaak op het menu staan, mag je Duitse worsten niet missen tijdens uitstapjes in Duitsland – waar maar liefst 1500 verschillende soorten worst te vinden zijn. Gemiddeld eet een Duitser 30 kg worst per jaar. Duitsland is dan ook puur Mekka voor worstliefhebbers, en worsten zijn op zich al een goede reden om naar Duitsland af te reizen.
Weißwurst – witte ontbijtworst uit Beieren!
Weißwurst smaakt veel, veel beter dan het eruit ziet! De grijswitte kleur komt doordat het vlees niet gekruid is met nitriethoudend zout, alleen met gewoon zout. Het geeft de worst een ietwat “droevige” uitstraling. Volgens de legende over de oorsprong van de Weißwurst, is deze per ongeluk ontstaan doordat een restauranthouder in München geen ingrediënten meer voor Bratwurst had. Om zijn hongerige gasten niet teleur te stellen, moest hij improviseren. Hij was misschien bang dat het vel van de nieuwe worst niet kon worden gegrild zonder te barsten, dus koos hij ervoor om het te koken – blijkbaar tot grote vreugde van de gasten. Dit is hoe Weißwurst werd gemaakt, volgens de legende, en vandaag wordt ongeveer 75 miljoen van deze korte, grijswitte worst geproduceerd.
Volgens de oude traditie moet Weißwurst voor het middageten worden gegeten. Dit komt door het feit dat het gehakt ooit ’s ochtends rauw gestoofd werd. Omdat het in het verleden niet mogelijk was om voedsel te koelen, moest het voor het middageten worden gegeten. Hoewel moderne faciliteiten en productiemethoden ervoor zorgen dat Weißwurst langer houdbaar is, houdt Beieren nog steeds de traditie in stand om deze worst voor de middag te eten.
Weißwurst consumeren is een verhaal op zich. Het wordt zonder vel gegeten. De traditionele techniek is om de worst aan een uiteinde te snijden en het vlees eruit te zuigen. Bijgerechten zijn zoete mosterd en brood – daarnaast moet je natuurlijk een Weißbier drinken om alles weg te spoelen. Weißwurst is gemaakt van kalfsvlees en varkensvlees en op smaak gebracht met vers gehakte peterselie, citroensap, ui, gember, kardemom en nootmuskaat. Het is mild van smaak en heeft een stevige – bijna elastische – consistentie en is verkrijgbaar bij de meeste traditionele herbergen in Beieren.
Lees ook: De acht beste streetfood specialiteiten van over de hele wereld
Braadworst – klassieker in vele varianten
Bratwurst is een klassieke Duitse worst waarvan er een zee aan regionale variëteiten bestaat. De bekendste is waarschijnlijk de Thüringer Braadworst, uit Thüringen in de voormalige DDR. Bratwurst had naar verluidt hier zijn oorsprong. Het oudst bekende recept voor braadworst – dat teruggaat tot 1432 – is in ieder geval afkomstig uit Thüringen. In de volksmond wordt de worst vaak alleen Thüringer genoemd.
Thüringer braadworst is 15-20 cm lang, gemaakt van niet-gerookt vlees en traditioneel gebakken op een grill. Bier en water worden gebruikt om de temperatuur aan te passen. Traditionele Thüringer Braadworst wordt voor het grillen een à twee uur gemarineerd in een mengsel van bier, mosterd en uienringen. De worst kan worden gemaakt van varkensvlees, rundvlees en/of kalfsvlees en op smaak worden gebracht met knoflook, nootmuskaat, kruidnagel, karwij en in sommige gevallen marjolein. Het wordt gebakken of gegrild geserveerd, met brood, aardappelpuree, sterke mosterd, aardappelsalade of zuurkool.
Een andere beroemde worst, Nürnberger Rostbratwurst, is afkomstig van de naam Neurenberg. Met een lengte van slechts 7-9 cm en een gewicht van 25 g is deze braadworst aanzienlijk kleiner dan zijn naamgenoot uit de naburige deelstaat Thüringen. De reden voor de bescheiden omvang van de worst is vermoedelijk een avondklok in Neurenberg in de middeleeuwen. Hierdoor werden de worsten zo klein gemaakt dat ze via de sleutelgaten aan hongerige klanten konden worden verkocht.
Neurenbergse braadworst, die sinds 2003 onder de bescherming van de oorsprong van de EU valt, wordt geproduceerd volgens een eeuwenoud recept voorgeschreven door de gemeenteraad van Neurenberg. De worst is gemaakt van varkensvlees gevuld in de darmen van schapen en op smaak gebracht met marjolein. Het wordt meestal gegrild op een houtgestookte grill en geserveerd met zuurkool, mosterd of mierikswortel. Op veel plaatsen wordt Nürnberger Rostbratwurst als tussendoortje verkocht. Als je “drie stuks in een wrap” bestelt, krijg je drie Nürnberger Bratwurst in brood.
Currywurst – de saus doet het
Currywurst is misschien wel de beroemdste worst van Duitsland! Kortom, Currywurst is geen curryworst, maar een zogenaamde “Bockwurst” geserveerd met een soort curryworstsaus. De curryworst is zo beroemd dat hij in deze gids moet worden opgenomen. De oorsprong ervan wordt betwist. In Berlijn wordt beweerd dat het Hertha Heuwer was die Currywurst heeft uitgevonden in 1949, toen ze op een saaie regenachtige dag begon te experimenteren met wat ze in haar worstkar had. In Hamburg zijn ze het met deze interpretatie verre van eens. Volgens auteur Uwe Timm diende Lena Brücker al in 1947 Currywurst. Beide dames ontvingen een gedenkplaat in respectievelijk Berlijn en Hamburg voor de uitvinding van Currywurst.
Het is en zal de saus zijn die gewone worst verandert in Currywurst. De inhoud van de saus varieert van worstman tot worstman. Je kunt het natuurlijk kant-en-klaar kopen, maar Currywurst-worstmannen hebben zo hun eigen recepten. Experts zeggen dat het bijna onmogelijk is om curryworstsaus te maken zoals het hoort – de enige oplossing is om naar Berlijn te reizen – of naar Hamburg – en het op te eten.
Zoals in het begin aangegeven, is de lijst met worstsoorten uit Duitsland bijna eindeloos. Ga naar Duitsland om je eigen favoriete worst te zoeken. Er is meer dan genoeg om uit te kiezen.